Terug naar startpagina
Overvloed en Eenvoud

Het kenmerkende van het Deense design is de eenvoud en de simpele belijning. Toch is het Deense design in combinatie met het materiaal een bron van creatieve overvloed.

De Zwaan - design Arne Jacobsen Denemarken
Designerlamp Denemarken

Functioneel en doelmatig

Eenvoud betreft in dit design-verband niet een ander woord voor armoedig of nietszeggend. Integendeel, eenvoud is in dit verband een bron van overvloed en weelderigheid. Materiaal en vormgeving bieden in combinatie met elkaar een design met een diepe inhoud en een krachtige uitstraling. Daarnaast is het design functioneel en krijgt het gecreëerde object – ongevraagd – alle bewondering.

Volgens de natuur

De eenvoudige vormen van het Deense design komen regelrecht uit de natuur. De gebruiks- voorwerpen bezitten daarbij natuurlijke functies en doelmatigheden. En volgens de wetten van de natuur handhaaft het meest eenvoudige principe zich het langst.

De kracht van ontwerpen in moeilijke tijden

De parallel tussen eenvoud en overvloed bestaat ook in de maatschappij; tijdens economisch moeilijke tijden stromen de inspiratiebronnen het snelst. Bijvoorbeeld toen Denemarken rond 1813 ongeveer “failliet” was, floreerde Kopenhagen als creatief centrum van Europa. De stad had nauwelijks 100,000 inwoners, maar er woonden en werkten wel bekende namen als Søren Kierkegaard, H.C. Ørsted, Rasmus Rask, Bertel Thorvaldsen en Hans Christian Andersen.

Het werk van Ørsted toont op een heel bijzondere wijze het verband tussen overvloed en eenvoud. Zijn beschrijving van het principe van het elektro- magnetisme omvat slechts vier pagina’s. Waarmee fysicus Ørsted simpelweg bewijst dat de grootste ontdekking slechts weinig ruimte vergt om haar te beschrijven.
Deens Design Center Kopenhagen Denemarken
Ei stoel - design Arne Jacobsen Denemarken

Deens Design

De jaren van economische armoede na de Tweede Wereldoorlog leidden naar een nieuwe bloeitijd van wat later wereldberoemd werd als Deens Design. Meubeldesigner Hans J. Wegner, de eerste Deense ontwerper die wereldwijde bekendheid genoot, begon zijn werk altijd met de vraag hoe een vakkundige handarbeider het zou aanpakken: verwijder alles dat niet noodzakelijk is. Hou het eenvoudig en doelmatig en verricht de werkzaamheden zorgvuldig. Het doel is niet het scheppen van een kunstwerk, maar het doel is het produceren van een goede stoel.

Design-geschiedenis

Deze grondgedachten van Wegner zijn van algemeen belang. Ze gaan niet uit van het kunstzinnige maar van de functie. Wegner is uniek, maar hij stond niet alleen. In de na-oorlogse jaren schreef een hele rij ontwerpers design-geschiedenis met werken, waarin de thema’s doelmatigheid en eenvoud de basis vormen. De creaties van bijvoorbeeld Finn Juhl, Børge Mogensen, Henning Koppel, Poul Henningsen, Poul Kjærholm, Verner Panton, Arne Jacobsen en vele anderen zijn op deze principes gestoeld.

Piet Hein

Het handhaven van basisprincipes hoeft echter niet tot een uniformiteit van de ontwerpen te leiden. De leerstellingen leiden toch tot een diversiteit, waarin de basislijnen duidelijk kunnen worden herkend. De dichter en uitvinder Piet Hein sprak voor een hele generatie:

Er is één kunst,
niet meer, niet minder,
om alles te doen
met ongekunsteldheid.

 

Overvloed en eenvoud in de technologie

Zelfs het principe van meer doen met minder behoort tot de meest natuurlijke zaken in deze wereld. Er worden teveel producten gemaakt om de aandacht te trekken. Dat brengt het ontwerp naar een lager peil. Daarbij wordt te vaak ondeugelijk materiaal gebruikt om de kosten te drukken. Dit alles duidt op desinteresse en een gebrek aan intelligentie.

Design in de industrie

Meer met minder maken is een spel, dat kan worden gespeeld door het gebruik van nieuwe fabricageprocessen en materialen. Dat was het basisprincipe voor de meeste grote Deense industrieën. De stichters van bedrijven als Lego, Bang & Olufsen, Grundfos, Novo Nordisk en Danfoss hadden in de eerste plaats ‘kwaliteit’ voor ogen. Daarnaast moet functionaliteit de producten kwalitatief zeer hoogwaardig maken.

Huidige eisen

De huidige eisen, waaraan de Deense industrie wil voldoen zijn bijvoorbeeld: ecologisch verantwoord, handhaven van de welvaart in de high-tech samenleving, geestelijke rijkdom voor de mensheid. Doel is tevens het vinden van simpele en gezonde oplossingen voor complexe problemen.
Dinsdag, april 15 2008


Geïnteresseerd in architectuur?

Bezoek het
Arken Museum

Search accommodation and experiences