Rowerowa jesień

Warto pomyśleć o jesiennym wypadzie rowerowym na Bornholm. Kto był na wyspie w szczycie sezonu, który przypada tu na lipiec, doceni swobodę poruszania się po niemal pustych drogach rowerowych (cykelvej). Ponieważ na bornholmską sieć składa się ponad 230 km tego typu szlaków, satysfakcja z odkrywania uroków wyspy z perspektywy rowerowego siodełka jest gwarantowana. Dodatkową atrakcję stanowi możliwość obfitego zbioru grzybów, z uwagi na zupełny brak zainteresowania tymi darami lasu ze strony tubylców. Wprawdzie popularne wśród rowerzystów kempingi działają w większości do połowy września (niektóre do początku października), nie ma kłopotu ze znalezieniem noclegów w rozsądnych cenach.
Zobacz też: Wyspa Bornholm - Rowerowy Eden

Kultura

Przełom lata i jesieni to okres, w którym sporo dzieje się w miejscowej kulturze. Przykładem stałej imprezy jest wrześniowy Bornholms Kulturuge, czyli Bornholmski Tydzień Kultury. W wielu miejscach na wyspie można wówczas wziąć udział w koncertach, spektaklach teatralnych, projekcjach filmowych, prezentacjach sztuki i rękodzieła, różnego typu tematycznych warsztatach.
W tym roku wrzesień był szczególny w życiu kulturalnym wyspy. A wszystko za sprawą European Ceramic Context 2006 – organizowanego co dwa lata prestiżowego międzynarodowego festiwalu poświęconego ceramice. To najważniejsze wydarzenie w tej dziedzinie sztuki i rzemiosła na kontynencie. Wybór Bornholmu jako miejsca spotkania elity ceramików z całej Europy nie był przypadkowy – wyspa słynie bowiem z licznych pracowni ceramicznych i długich tradycji w jej wytwarzaniu.
Przez całą jesień i zimę czynna jest większość z muzeów, które są bez wątpienia warte odwiedzin. Zwłaszcza Bornholmskie Muzeum Sztuki w Helligdommen, arcyciekawe Muzeum Bornholmu w Rønne z takimi rarytasami jak pamiątki po radzieckiej okupacji wyspy, zbiorem znalezionych na Bornholmie starogermańskich złotych figurek Guldgubber, tudzież wspaniałą kolekcją słynnych bornholmskich zegarów, czy pracujące muzeum ceramiki Hjorths Fabrik w Rønne.

Ze szkołą na Bornholm

Od roku 2000, kiedy na wyspie zaczęło działać nowoczesne centrum przyrodniczo-edukacyjne NaturBornholm – jedyne tego typu w całym regionie bałtyckim – wzrosła liczba przyjazdów młodzieży szkolnej. Coraz częściej są to także polscy uczniowie, zwłaszcza ze szkół na naszym Wybrzeżu. Wycieczka do NaturBornholm to kilka godzin spędzonych na zdobywaniu i pogłębianiu wiedzy w niezwykle atrakcyjny sposób: centrum postawiło bowiem na edukację poprzez interaktywną zabawę, eksperyment i techniki multimedialne. W poszczególnych salach nie tylko zaprezentowano w przejrzysty sposób historię naturalną Bornholmu, świat fauny i flory czy tematykę związana z ochroną środowiska, ale i przygotowano stanowiska do np. samodzielnego wywołania trzęsień ziemi, symulacji ruchów skorupy ziemskiej i towarzyszących im uskoków i fałdów, powstawania ripplemarków i mnóstwa innych procesów zachodzących w przyrodzie.

Zabawę można bez trudu połączyć z ćwiczeniami, podczas których uczniowie wykonują zadania postawione przez opiekunów bądź wyspecjalizowanego w pracy z młodzieżą szkolną polskiego przewodnika z NaturBornholm (kontakt: Hanna Piórska, www.bornpol.dk). O nudzie zatem nie ma mowy – zdobywanie wiedzy w tak atrakcyjny sposób to wielka frajda dla młodzieży.

Bornholmski smak

Nie można także pominąć kulinarnego aspektu posezonowego pobytu na Bornholmie. Głównym magnesem są rzecz jasna słynne bornholmskie wędzarnie, w których można skosztować nie mniej znane bornholmery – wędzone śledzie jadane w różnych kombinacjach.
Inną i jakże oryginalną w tej części Europy atrakcją może być wizyta w... winnicy, dostępnej dla turystów do początku października. Warto tu zajrzeć, aby nie tylko wziąć udział w degustacji bornholmskiego wina, ale i przyjrzeć się całemu procesowi produkcji. Jeśli zaś uda się umówić z właścicielem winnicy, można wziąć udział w winobraniu zakończonemu wesołą biesiadą, które ma miejsce w połowie października.
Z innych ciekawostek należy wymienić mały browar w Svaneke, produkujący znakomite niepasteryzowane piwo (browar jest jednocześnie restauracją, gdzie można spróbować wszystkich powstających tu gatunków piwa), manufaktury cukierków (Svaneke), karmelków (Gudhjem) i czekoladek (Snogebæk). We wszystkich tych obiektach można podglądać kolejne etapy wytwarzania smakołyków.

Komunikacja przez cały rok

Nie ma problemu z dotarciem na wyspę w okresie posezonowym. Przez cały rok można skorzystać z codziennego połączenia kombinowanego, oferowanego przez armatorów Polferries i BornholmsTrafikken.

Najpierw płynie się ze Świnoujścia do szwedzkiego portu Ystad promem Polferries, gdzie następuje przesiadka na jeden z promów BornholmsTrafikken. Cała podróż na Bornholm trwa ok. 8 godzin. Co więcej, rezerwując bilet kombinowany na szlak via Ystad w Polferries można uzyskać zniżkę 20% na przejazd na odcinku Świnoujście – Ystad.

Jeśli ktoś wybiera się na Bornholm wczesną jesienią lub wiosną, może też skorzystać z połączenia BornholmsTrafikken wiodącego z niemieckiej wyspy Rugia. Z oddalonego od Szczecina o ok. 250 km portu Sassnitz do Rønne na Bornholmie prom płynie tylko 3,5 godziny.

Alternatywą są także rejsy przeznaczone wyłączenie dla pasażerów (bez przewozu samochodów), organizowane z Kołobrzegu. Statek Kołobrzeskiej Żeglugi Pasażerskiej pływa stamtąd do Nexø. Podróż zajmuje 4,5 godz. w jedną stronę. Niestety, poważnym ograniczeniem w okresie posezonowym może okazać się pogoda i stan morza: rejsy są możliwe tylko przy sprzyjających warunkach, co może utrudnić zaplanowanie dłuższego pobytu na wyspie.

Text: Marcin Jakubowski
Więcej informacji o Bornholmie można znaleźć w przewodniku „Bornholm”, wydanym przez PCIT TRAMP w Szczecinie (www.baltic-travel.com).